Vergeving is conflicterend

‘Vergeven en vergeten’, ‘zand erover’, zomaar wat uitspraken die we doen als we een conflict bijleggen. Hoewel deze dingen ook gezegd kunnen worden bij wat heftigere conflicten, zijn dit uitdrukkingen die vaker worden gebruikt bij het type conflict dat vooral berust op een klein misverstand en dit weinig negatieve gevolgen had. In zo’n conflict is het makkelijk om iemand te vergeven.

Moeilijker wordt het als er serieuze gevolgen verbonden zijn aan de actie waardoor je onrecht ervaart. Als ons iets wordt ontnomen, verbinden we een bepaalde waarde hieraan. Een dropje zal voor de meeste wensen weinig (emotionele) waarde hebben, een erfstuk van een overleden voorouder des te meer. Maar ook dieren en mensen kunnen ons ontnomen worden, soms door toedoen van een ander (of juist omdat die ander niets heeft gedaan).

Ook aan dit verlies koppelen we een waarde. Hoe hoger de waarde, hoe moeilijker we het vinden om te vergeven. Wellicht berust deze aanname, die veel mensen maken, op een misverstand. Waarom is het moeilijker om iemand te vergeven als we meer hebben verloren? Het antwoord is onze emoties. Uiteraard doet het een mens meer om een dierbare vriend te verliezen dan een dropje.

Actie, emotionele reactie?

Moeten we de mate van hevigheid van onze emoties koppelen aan een daad? Veel mensen zullen zeggen dat het afhangt van de situatie. Als ik boos ben, rechtvaardigt dat niet om een bushokje te vandaliseren. Maar zodra het een reactie is op degene die ons iets heeft aangedaan, ‘mogen’ we ineens de emotie koppelen aan wat we doen en denken we dat de emotie het rechtvaardigt. Sla ik echter iemand het ziekenhuis in, omdat ik me ernstig bedreigd voelde, dan kan de rechter besluiten geen straf op te leggen in verband met noodweer of noodweerexces.

Daarmee is het conflict waarmee alles begon echter nog niet beëindigd. Reageren op je emoties geeft een tijdelijke opluchting, maar het is niet een blijvende oplossing. Daar komt vergeving om de hoek kijken, zodat je het conflict kan afsluiten en verder kan gaan met leven. De moeite in het vergeven komt voort uit een verkeerd begrip van wat vergeving is.

Vergeving betekent niet dat je goedkeurt wat is gebeurd. Vergeving betekent niet dat er geen rechtvaardige straf moet worden toegepast. Vergeving betekent niet dat de omstandigheden verbeteren. Vergeving betekent dat je kijk op de omstandigheden verandert. Vergeving zorgt ervoor dat de gevoelens van wraak je niet langer gevangen houden. Laat me dat illustreren aan de hand van twee voorbeelden.

Verkeersongeval in Meijel

Enkele jaren geleden werd Nederland opgeschrikt door het nieuws van een ernstig verkeersongeval in Meijel. Een Poolse bestuurder verloor de macht over het stuur in een bocht en reed twee grootouders aan die met hun kleinkind over het naastliggende fietspad reden. De grootouders en het kind overleefden het ongeval niet. In hoger beroep heeft de man een celstraf van 15 maanden gekregen. Toen kwam in 2017 het bericht dat deze man vrijgelaten werd omdat zijn vriendin in Polen op het punt stond te bevallen.

De reacties waren niet mals. Een reactie zette me aan het denken: “Ze zouden hem levenslang moeten geven, de ouders van het kind hebben door hem levenslang.” Dat is precies de situatie waar ik op doelde dat gevoelens van wraak je gevangen kunnen houden. Als je iemand niet vergeeft, kan je inderdaad de rest van je leven getergd worden door gevoelens van wraak, maar ook van verdriet en rouw.

Ik gun het niemand om van je (schoon)ouders en kind te worden beroofd op zo’n tragische wijze, maar ik gun het ook niemand om de rest van hun leven vast te zitten in een eindeloos rouwproces. Vergeving kan daar een einde aan maken. Niet alleen in zulke heftige situaties, maar in alle situaties waarin iemand iets heeft veroorzaakt. Misschien zal het rouwproces dan niet de rest van je leven duren, maar zonder vergeving duurt het nog steeds langer dan nodig is.

Natuurlijk is er rouw als er verlies is. Het is menselijk, het is zelfs goed om verdriet te hebben om iets wat verloren is, of het nou een mensenleven is of een voorwerp. Het is niet goed om daar eindeloos in te blijven zitten. Daar heb ik een tweede voorbeeld van. Onderaan dit bericht staat een filmpje van YouTube. Omdat het filmpje in het Engels is, zal ik de situatie in het Nederlands schetsen.

Green River Killer

In 2001 werd in de Verenigde Staten de Green River Killer opgepakt, een seriemoordenaar die uiteindelijk bekende maar liefst 48 vrouwen te hebben vermoord. Zoals ook in het Nederlandse rechtssysteem, kregen de nabestaanden van de slachtoffers de gelegenheid om wat te zeggen tegen deze seriemoordenaar, die had toegegeven hun dierbaren te hebben vermoord. Achter elkaar spraken ze hun haat tegen hem uit, terwijl hij het ogenschijnlijk emotieloos aanhoorde.

Totdat de vader van een van deze vrouwen aan het woord kwam. “Meneer Ridgway, er zijn mensen hier die u haten. Ik ben er niet een van. U heeft het me moeilijk gemaakt om uit te leven wat ik geloof. Dat is wat God zegt om te doen: om te vergeven. U bent vergeven, meneer.” Op het moment dat deze man deze woorden uitsprak tegen de moordenaar van zijn dochter, barstte deze seriemoordenaar in tranen uit, na alle verwensingen emotieloos te hebben aangehoord.

Dat is het belang van vergeving in conflicten. Natuurlijk zijn dit twee extreme voorbeelden, waarin mensenlevens zijn verloren. Ook in kleinere conflicten is vergeving essentieel voor het blijvend oplossen van een conflict. De relatie tussen twee mensen met een conflict kan niet worden hersteld zonder dat er vergeving is uitgesproken. Anders blijven er altijd gevoelens van wantrouwen, wraak en verdriet hangen rondom de relatie. Vergeving maakt het mogelijk om echt opnieuw te beginnen en het conflict volledig af te sluiten, zonder dat het weer in alle hevigheid oplaait als iets je eraan herinnert.

Mediation

Hartjes Mediation wilt ook ruimte bieden voor vergeving tijdens het mediationproces. Ruimte om vergeving te bieden, maar ook om uitgebreid te bespreken. Voor meer informatie over mediation, kunt u hier kijken. U kunt ook contact opnemen naar aanleiding van dit stuk of als u andere vragen heeft.

Hieronder staat het filmpje.

 

Vergeving is conflicterend

Je zou ook interesse kunnen hebben in